Sterilizasyon için Ne Gerekli? Gelin, Biraz Temizlik Yapalım!
Hayat, temizlikle dolu bir sahne gibidir; sadece bazen o temizlik tam olarak ne demek, bunu sorgulamaya başlarsınız. İzmir’de yaşayan, 25 yaşında ve arkadaş ortamında sürekli espri yapan ama içten içe her şeyi fazla düşünen bir genç olarak, sterilizasyon kavramı bana da epey bir karmaşık geliyor. Ama gelin görün ki, bu konuyu biraz mizahi bir dille çözmeye karar verdim.
Sterilizasyon! Hadi bir düşünün, bu kelime ilk kulağa ne kadar ciddi geliyor, değil mi? Bence böyle bir kelime, illa ki laboratuvar ortamlarında, beyaz önlüklü bilim insanlarının, yanlarında test tüpleriyle koşturduğu bir senaryoyu çağrıştırmalı. Ancak size söyleyeyim, sterilizasyon sadece biyoloji dersinin bir parçası değil. Aslında hayatın her anında ihtiyacımız olan, başımıza bela açmamak için ciddiye almamız gereken bir şey.
Sterilizasyon için Ne Gerekli? Bir Başlangıç Yapacak Olursak…
Sterilizasyonun tanımını yapmadan önce, hayatın ne kadar karmaşık olduğunu fark ettim. Çünkü temizlik de, aynı sterilizasyon gibi, temelde “her şeyin doğru olması” ile ilgili. Hepimiz hijyen konusunda duyarlıyız, değil mi? Ama işin içine sterilizasyon girince, durum biraz farklılaşıyor. Temizlik, sıradan bir süpürme işiyken, sterilizasyon bu işin ileri seviyesi, tam da işte bu noktada farkı anlamaya başlıyoruz.
İzmir’de kışın soğuklar iyice sertleşmeye başlayınca, evde temizlik yapmaya başlamam da kaçınılmaz oluyor. Gerçi her temizlik bahanesinde olduğu gibi, “yine mi?” diyorum, ama sonrasında başlıyorum. Kafamda bir tek düşünce var: Ne gerek var ki bunlara? Hadi, hadi, sterilizasyon yapalım!
Tabii, sterilizasyon demek, “bütün mikroplardan arınmış bir ortam” demek. Hangi mikroplar? Hangi ortam? Evet, bu konuda işler biraz karışmaya başlıyor. İzmir’deki apartman dairemde temizlik yaparken, aklımda şu sorular var:
Bütün bu mikroplar bana neler yapar?
Bunları sterilize etmenin tek yolu hangisi?
Tabii ki, sterilizasyon işlemi basit bir süpürgeden çok daha fazlası. Ama başlamadan önce, sterilizasyon için ne gerekli? Hadi bir bakalım.
Mikrop Nedir, Nerelerde Gizlidir?
Mikroplar, gözle göremediğimiz, her yerdeler ve inanılmaz derecede zeki yaratıklar. İnsanın elinden kayıp gittiği bir şey: mikrop korkusu. İzmir’de gezerken, sanki her yerde virüsler ve bakteriler benden bir adım önde koşuyormuş gibi hissediyorum. Ama bu hissi, bir şekilde işin komik tarafına çekmek lazım, değil mi?
Hadi gelin, temizlik yapan bir arkadaşımı düşünelim.
Bir arkadaşım sürekli bana “Yarın gel, temizliği yapalım!” diye mesaj atar. Bir yandan ‘Yavaş ol’ diyorum içimden, ama diğer yandan da “Neyse, benden sana zarar gelmez” diyerek temizliğe başlıyorum. O esnada bana mikrop tanımayan bir temizlik malzemesi lazım, çünkü mikrop bir yerlerde gizleniyor ve ben de onu yok etmek için “sihirli bir el” gibi hareket etmeye çalışıyorum.
Peki, hangi sterilizasyon yöntemleri bu kadar etkili?
Sterilizasyon Yöntemleri: Bakterilerle Savaşın!
Sterilizasyon için ne gerekli? Düşünmeden önce aklıma ilk gelen şey sıcaklık, ama hangi sıcaklık? Bir mikrop yakalayacak kadar iyi miyim? Sıcak su, bu işin temeli. Ama sterilizasyon, sadece sıcak su ile sınırlı değil. Bakteri savaşına girerken, ekipmanlar ve yöntemler işin içine girmeli.
İşte bazı yöntemler:
1. Isı ile Sterilizasyon
Sıcak su, aslında en basit ve klasik sterilizasyon yöntemidir. Ama öyle sıradan bir sıcak su değil, 80°C’nin üzerinde bir sıcaklık gerekir ki o mikropları gerçekten öldürebilsin. Yani, annemin bana her zaman söylediği gibi “yıkadığın yer soğuk suya dayanamaz,” buradaki sıcaklık meselesi de tam olarak bu noktada devreye giriyor.
Tabii, çok sıcak suyla elinizi yakarsanız başka bir sorun çıkabilir, onu da belirtmekte fayda var. Çeşmede denediğim gibi. Hadi, hadi, sterilizasyonu yanlış yapma! Geri dönüp tekrar sterilize ediyorum.
2. Kimyasal Sterilizasyon
Bir diğer yöntem ise kimyasal sterilizasyon. El dezenfektanı ya da temizlik ürünlerinin her biri bu iş için tasarlanmıştır. Kimyasal maddelerle sterilizasyon, aslında her evde daha yaygın kullanılıyor. Çünkü kimyasal dezenfektanlar, bakterileri öldürmek için oldukça etkili. Ama tabii kimyasallar konusunda dikkatli olmalısınız. “Temiz” dediğiniz şeyin içinde de kimyasal bir bomba olmasın!
3. UV Sterilizasyon
UV ışınları da mikropları öldürmek için etkili bir yöntem. Her ne kadar çok popüler olmasa da, UV lambalarıyla sterilizasyon, hastaneler ya da yüksek hijyen gerektiren yerlerde kullanılıyor. Bir İzmir akşamı, şunu düşündüm: Evde UV sterilizasyonu yapacak kadar kafa çalıştıracak mıyım? Zaten mikroplarla savaşan bir savaşçı olmaktan keyif alıyorum. Bu da başka bir işin parçası.
4. Ozonla Sterilizasyon
Ozon, havada bulunan moleküllerin yıkıcı gücüyle mikropları öldürür. Ozon jeneratörleriyle ortam sterilize edebilirsiniz. Ama nedense, bu işin de biraz abartıldığını düşünüyorum. Hadi, hadi, sterilizasyonun son noktasına geliyorum. Belki bir gün bir arkadaşım, “Bize ozon cihazı al, ortamı sterilize et!” der.
Sonuç: Her Şeyin Temelinde Sterilizasyon Var!
Evet, sterilizasyon bir artı, ama aynı zamanda temizlik, dikkat ve doğru yaklaşım gerektiriyor. Birçok farklı yöntem var, ama hepsinin ortak noktası şu: İyi bir temizlik yapmak, hayatımızı temiz tutmakla başlar. Yalnızca temizlikle yetinmeyin, sterilizasyon gerçekten mikrop tehlikelerine karşı en iyi dostunuz.
İzmir’de, bir kumsalda otururken aklıma geldi: Temizlik yapmak, bazen mikroplara karşı savaşa dönüşebilir. Ama her şeyin sonunda; mikroplar seninle savaşırken, sterilizasyonun senin yanında olmalı.
Biraz temizlik yapalım, sonra kafamızdaki bu mikropları sterilize edelim.
Imeceprefabrik okurlarıyla “Sterilizasyon için ne gerekli” konusunu paylaşmak gerçekten güzeldi. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!