Ne Yapacağını Bilememek Psikolojisi: Bir Kafa Karışıklığı
Son zamanlarda sıklıkla karşılaştığım bir duygu var: Ne yapacağımı bilememek. Hani insanın hayatında bir dönüm noktasına geldiği, bir yol ayrımında olduğu anlar vardır ya, işte o anlardan biri. Kendini kaybolmuş, bir şekilde ilerleyemiyormuş gibi hissediyorsun. Belki de sen de zaman zaman böyle hissediyorsun. Hani sabah kalkıyorsun, bir sürü şey yapman gerektiğini biliyorsun ama hangi işe başlayacağını ya da nasıl bir yol izleyeceğini hiç bir şekilde kestiremiyorsun. İşte bu, ne yapacağını bilememek psikolojisi. Bu yazıda, kendi içimdeki bu kafa karışıklığını sana da anlatmak istiyorum. Belki de bir noktada hepimiz birbirimize benziyoruzdur.
Ne Yapacağını Bilememek: Başlangıçta Neler Olur?
Bu durumu ilk kez yaşadığımda ne hissetmiştim, hatırlamıyorum. Ama her gün işe gitmek zorunda olan, sorumlulukları olan bir insansan, işte o anlar seni oldukça etkileyebiliyor. İnsanlar bazen “hayatına yön ver” ya da “hedeflerini belirle” gibi şeyler söylese de, o hedeflere nasıl ulaşılacağına dair kafa karışıklığı insanı gerçekten bunalıma sokabiliyor. Gerçekten ne yapacağımızı bilmediğimizde, bir an önce kararlar alıp bir şeyler yapmak yerine, her şeyin üzerimize geldiği o boşlukta sıkışıp kalıyoruz. Evet, işte tam da bu an, “Ne yapacağımı bilememek” dediğimiz duygu başlıyor.
Mesela geçen gün, ofiste gerçekten verimli bir gün geçirmek istiyordum. Ama masamın başına oturduğumda, önümdeki dosyaların hepsi aynı anda başlıyor bir şekilde üzerime doğru gelmeye. Evet, yapmam gereken işler belli ama hangisine öncelik vermem gerektiği konusunda zerre fikrim yoktu. Bir dosyaya başlayıp, birine göz atarken bir bakmışım, başka bir işi düşünmeye başlamışım. Kendimi adeta dönüp duruyormuş gibi hissettim. İçimdeki ses hep aynı şeyi söylüyordu: “Hadi, bir karar ver!” Ama o karar bir türlü gelmiyordu. Ne yapacağımı bilememek… işte bu da o anın adı.
Günümüz Dünyasında Ne Yapacağını Bilememek: Sebepler ve Nedenler
Hadi biraz daha derine inelim. Bu kafa karışıklığının nedenini sorgulamak gerek. Gerçekten de günümüz dünyasında, hızla değişen çevre, toplumsal baskılar, iş yerindeki talepler insanı ne yapacağını bilemez bir hale sokuyor. Her an “başarılı” olmak, sürekli bir şeyler üretmek ve her konuda bir adım önde olmak zorunda hissediyoruz. Ama bu ne kadar sürdürülebilir? Gerçekten her şeyin bir çözümü var mı? Çünkü bazen, durup düşündüğümde, günümüzde kimse durmaya cesaret edemiyor. Durmak demek, bir şeyin eksik olması gibi algılanıyor. İşte bu da, hep bir şeyler yapma baskısı altında, insanın ne yapacağını bilememesinin sebeplerinden biri.
Ve işte o zaman bu karmaşanın ortasında kaybolmuş hissediyorsun. Kafanda yüzlerce düşünce birbirine giriyor. “Şu an bu konuda bir adım atmam gerek mi? Yoksa biraz daha beklemeli miyim? Aksi takdirde insanlar ne düşünür?” gibi sorular kafanda dönüp duruyor. Oysaki durmak, biraz derin bir nefes almak, belki de en doğrusu olabilir. Ama işte ne yazık ki, toplumda hep bir “hız” kültürü var ve bu hızda, hangi adımın doğru olduğunu görmek o kadar zorlaşıyor ki. İçimdeki mühendis bile, bu kadar çok seçenekle, ne yapacağıma karar vermekte zorlanıyor. İçimdeki insan tarafı ise bir adım atmak istiyor, ama korkuyor. İronik değil mi?
Ne Yapacağını Bilememek ve İleriye Bakış
Şimdi biraz geleceğe bakalım. Bu kafa karışıklığı hep böyle devam edecek mi? Kendi içimdeki mücadelenin, bir noktada sona ermesini ümit ediyorum. Yani, günümüzün karmaşasında, ne yapacağını bilememek psikolojisi uzun vadede ne gibi etkiler yaratabilir? Çünkü, insan bir noktada çözüm arayışında olan bir varlık. Eğer bu kararsızlık sürekli devam ederse, insanlar daha da tükenmiş hissedebilir. Hep bir kaygı hali, bir soru işaretiyle yaşamak, ne yazık ki sağlıklı bir durum değil. Ama belki de, kararsız kalmak bir tür içsel evrimdir. Belki de bu süreç, insanın aslında hayatını daha bilinçli bir şekilde değerlendirmesini sağlıyordur. Çünkü her şeyi çözmek, her şeyin doğru olduğunu bilmek bir insan için hiç de kolay değil. Belki de bu kafa karışıklığı, insanın daha doğru kararlar verebilmesi için bir tür hazırlık süreci olabilir.
İçimdeki insan diyor ki: “Bazen hiçbir şey yapmamak da bir karar olabilir.” Ama içimdeki mühendis buna karşı çıkıyor: “Hayır, bir şeyler yapmalısın, ne olursa olsun, yoksa geride kalırsın.” İşte bu içsel çatışma, ne yapacağımı bilememek psikolojisinin temelinde yatıyor. Ne kadar bir şeyler yapmak istesek de, bazen durup düşünmek ve kendimize biraz alan bırakmak da gerekebilir.
Sonuç Olarak Ne Yapmalı?
Sonuçta, ne yapacağını bilememek aslında hayatın bir parçası olabilir. Bazen bu durum, insanın kendi içinde dengeyi bulmaya çalışmasının, bir anlamda bir çeşit olgunlaşma süreci olabilir. Her şeyin sorusunun ve cevabının olduğu bir dünya yok. Kararlarımız bazen bizi zora soksa da, bu da bizi şekillendiriyor. Belki de zaman zaman “bilmemek” de önemli. O yüzden, bu psikolojiyi bir zayıflık olarak değil, sadece bir geçiş aşaması olarak görmek lazım. Zihnin ne kadar karışırsa karışsın, bir şekilde doğru yol bulunur. Yeter ki sabırlı olalım ve her anın tadını çıkarmayı bilelim. Çünkü hayat, belki de en çok “bilmiyorum” dediğimiz anlarda gerçekten başlar.